slide.uz
Boshlash

Sotsiologik tadqiqot metodologiyasi — mustaqil ish

Ushbu mavzu 12-15 betlik ilmiy-metodik ish bo'lib, sotsiologik tadqiqot bosqichlarini amaliy tushuntirib berishni maqsad qiladi. Ish nazariy tushunchalar va aniq tadqiqot dasturini tuzish namunasidan iborat bo'lishi kerak. Metodologiyani tushunishga urg'u beriladi.

Кирилчада: Социологик тадқиқот методологияси мустақил

Shu mavzuda tayyor mustaqil ish — 1 daqiqada, AI bilan

Tayyorlash

Sotsiologik tadqiqot metodologiyasi: mustaqil ish rejasi

  1. 1Kirish: Sotsiologik tadqiqotning fan sifatidagi ahamiyati
  2. 2Tadqiqot dasturini tuzish bosqichlari
  3. 3Ob'ekt va predmetni aniqlash
  4. 4Gipoteza (faraz) shakllantirish tamoyillari
  5. 5So'rovnoma o'tkazish metodlari (anketa, intervyu)
  6. 6Tanlanma (viborka) hosil qilish texnikasi
  7. 7Ma'lumotlarni tahlil qilish va qayta ishlash
  8. 8Tadqiqot natijalarini rasmiylashtirish
  9. 9Etik me'yorlar va sotsiolog javobgarligi
  10. 10Xulosa: Tadqiqot sifatiga ta'sir qiluvchi omillar

Yozish maslahatlari

  • Ishning oxirida namunaviy 'Tadqiqot dasturi' loyihasini (reja sifatida) ilova qiling.
  • Metodlarni solishtirgan jadval tuzing (Sifat va miqdoriy metodlar farqi).
  • Tadqiqotdagi keng tarqalgan xatolarga (masalan, noto'g'ri savollar) alohida to'xtaling.

Qanday manbalar qidirish kerak

  • Sotsiologiya nazariyasi va metodologiyasi bo'yicha xalqaro standart darsliklar: ayniqsa, E.Giddensning 'Sotsiologiya' asarida tadqiqot dizayni va metodologik yondashuvlar bo'limlarini tahlil qiling.
  • O'zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligining rasmiy statistik to'plamlari: empirik ma'lumotlarni to'plash va qayta ishlash metodikasini tushunish uchun ularning metodologik tushuntirish qismiga qarang.
  • Ilmiy maqolalar bazasi (Google Scholar yoki Scopus): O'zbekiston sotsiologiyasiga oid maqolalarni qidirib, tadqiqotda tanlangan metodologik strategiya (kvantitativ yoki kualitativ) qanday asoslanganiga e'tibor qarating.
  • Sotsiologik tadqiqotlar bo'yicha amaliy qo'llanmalar: 'Ijtimoiy fikr' jamoatchilik fikrini o'rganish markazi tomonidan chop etilgan uslubiy tavsiyalar yoki hisobotlarni izlab, anketa tuzish va tanlanma (viborika) shakllantirish qoidalari bilan tanishing.

Bu mavzuda ko'p uchraydigan xatolar

  • Talabalar ko'pincha kvantitativ (miqdoriy) va kualitativ (sifat) tadqiqot metodlarini o'zaro qarama-qarshi qo'yib, ularni birgalikda qo'llash (triangulyatsiya) mumkinligini inobatga olmaydilar. Buning o'rniga, tadqiqot maqsadi va gipotezalariga mos keladigan aralash metodologik strategiyani tanlashni o'rganish kerak.
  • Tanlanma (viborika) hajmini asoslashda ilmiy yondashuvni chetlab o'tib, ixtiyoriy raqamlar yozib ketishadi. Buning o'rniga, umumiy aholi (populyatsiya) soni va tadqiqotning xatolik darajasiga (masalan, 5% xatolik) asoslangan statistik formulalarni qo'llash shart.
  • Gipotezani shakllantirishda uni ilmiy tekshirilishi mumkin bo'lgan taxmin tarzida emas, balki oddiy bir fakt yoki aksioma sifatida yozishadi. Gipotezani 'agar... bo'lsa, u holda... bo'ladi' ko'rinishidagi mantiqiy va o'lchanadigan tasdiq shaklida ifodalash kerak.
  • Tadqiqot instrumentariysi (anketa yoki intervyu savolnomasi)ni nazariy qism bilan bog'lamasdan, savollarni tartibsiz tuzishadi. Har bir savol tadqiqotning nazariy operatorizatsiyasi (tushunchalarni o'lchanadigan ko'rsatkichlarga aylantirish) bosqichidan kelib chiqishi kerak.

Himoyada so'ralishi mumkin

  1. 1.Tadqiqotingizda tanlangan empirik metod (so'rovnoma, intervyu yoki kuzatuv) nima uchun aynan shu ob'ekt va muammoni o'rganish uchun eng samarali deb hisoblayapsiz?
  2. 2.Tanlanma (viborika)ni shakllantirishda qanday tanlash mexanizmidan (tasodifiy, kvotali yoki qatlamli) foydalandingiz va bu metod reprezentativlikni qanday ta'minlaydi?
  3. 3.Tadqiqot gipotezalarini tasdiqlash yoki inkor etishda qaysi statistik yoki tahliliy mezonlarga tayandingiz?
  4. 4.Tadqiqot jarayonida olingan natijalarning ishonchliligini (validlik va reliabillik) qanday tekshirdingiz va qanday cheklovlar mavjud?

Ko'p so'raladigan savollar

Bu ish uchun empirik ma'lumot kerakmi?

Shart emas, lekin tadqiqot dasturi namunasi (loyihasi) bo'lishi shart.

Eng murakkab qismi nima?

Gipotezalarni to'g'ri shakllantirish va ularni ilmiy asoslash.

Adabiyotlar sifatida nimalarni tanlash kerak?

Yadov V.A. yoki boshqa sotsiologik tadqiqot metodologiyasi bo'yicha darsliklar.

Vaqtingizni tejang — AI tayyorlab beradi

Yuqoridagi reja asosida to'liq mustaqil ish 30-60 soniyada tayyor bo'ladi. Xatolik bo'lsa — pul avtomatik qaytariladi.

Sotsiologik tadqiqot metodologiyasi — tayyorlash

Foydali qo'llanmalar

Sotsiologiya: boshqa mavzular